Japońska animacja w Polskiej telewizji

Anime to japońskie określenie na animacje, zachodnia definicja jest jednak zmodyfikowana i oznacza animacje wyprodukowane konkretnie w Japonii lub we współpracy z twórcami z tego kraju. Seriale z gatunku anime pojawiły się w Polsce już w roku 1979, kiedy to na antenie Telewizji Polskiej wyemitowano dwie japońskie animacje. Jedną z nich był „Wickie, syn Wikingów”. 15 maja wyemitowano pierwszy odcinek tej serii a jej emisja zakończyła się na początku września. 

Japońska animacja rozwinęła jednak swoje skrzydła w naszym kraju dopiero po powstaniu kanału Polonia 1. To na nim pojawiły się kultowe już w dzisiejszej Polsce seriale takie jak „Kapitan Hawk” czy „Generał Daimos”. W dalszym ciągu były to jednak serie przeznaczone dla młodszych widzów, niezbyt interesujące dla nastolatków czy dorosłych. Pierwszym anime przystosowanym pod dorosłą audiencję wyemitowanym w polskiej telewizji był film „Akira”, jego pierwsza emisja miała miejsce w czerwcu 1996 roku na antenie Canal+, czyli pierwszego polskiego płatnego programu telewizyjnego. Anime dalej było jednak rozrywką dosyć niszową i niezbyt dostępną (wszystkie popularne seriale i filmy animowane tamtego okresu emitowane były właśnie na Canal+, które nie było wtedy zbyt popularne).

Prawdziwy rozkwit japońskiej animacji w Polsce zaczął się wraz z rozpoczęciem emisji anime na antenie kanału telewizyjnego Hyper, dostępnego dla abonentów telewizji satelitarnej Canal+, nie był on jednak kanałem płatnym dodatkowo, w związku z czym dostęp do niego miała znacznie większa ilość osób. To właśnie tam pojawiły się produkcje do dzisiaj uznawane na całym świecie za kultowe, takie jak „Fullmetal Alchemist: Brotherhood”, „Neon Genesis Evangelion”, czy „Great Teacher Onizuka”. Oprócz telewizji Hyper w tym samym czasie coraz bardziej rozwijał się w Polsce internet a wraz z nim powstawały fora dyskusyjne skupiające fanów wielu dziedzin, jedną z nich była animacja. Wtedy też zaczęło się w Polsce piractwo i nielegalna dystrybucja tłumaczonych, jak i nietłumaczonych serii. Te nakładające się na siebie wydarzenia zapoczątkowały zainteresowanie polskich wydawców płyt DVD tematyką anime, co dodatkowo przyczyniło się do wzrostu popularności tej formy rozrywki. W późnych latach 00’ płyty z anime dołączane były nawet do magazynów sprzedawanych w kioskach i wydawanych przez IDG Poland takich jak „Kino domowe”. Był to też okres, w którym tą formą rozrywki w negatywnym sensie interesować się zaczęły media takie jak TVN, który w wydaniu programu „Uwaga!” z roku 2003 wyemitował do dzisiaj wypominany przez wielu fanów anime i mangi (japońskich komiksów) reportaż mający na celu przedstawienie tej formy rozrywki jako czegoś wywołującego agresję i gorszącego.

Inną telewizją emitującą japońskie serie animowane od roku 2004 był Jetix. Demografią najczęściej oglądającą ten kanał były dzieci w wieku szkolnym. Wśród nich byłem także ja i to właśnie tu wszedłem w pierwszy kontakt z anime. Emitowane były tam serie uznawane dzisiaj za kultowe przez wielu moich rówieśników jak i osoby o kilka lat starsze ode mnie takie jak „Naruto” czy „Król Szamanów”.

Po upadku telewizji Jetix w 2009 a później Hyper w 2014 roku zainteresowanie tą tematyką spadło (nie licząc animacji takich jak „Muminki” czy „Pokemon” popularnych wśród młodzieży i starszych dzieci), podobnie jak ilość serii wydawanych na mediach płytowych i znaczna część społeczności przeniosła się do Internetu, dyskutując na różnorakich forach takich jak animesub.info czy forum.gildia.pl lub w późniejszym okresie na portalu społecznościowym Facebook w zamkniętych grupach, do których każdy mógł dołączyć. Wtedy też piractwo tego typu mediów zostało na dobre.

Piractwo, razem z rozwojem Internetu i przeniesieniem dyskusji do mediów bardziej popularnych i obecnych u polskiej młodzieży tj. Facebook zostało też jedną z przyczyn dla których od ostatnich kilku lat na rynku zaobserwować można wzmożone zapotrzebowanie na oficjalne wydania anime jak i gadżetów z tym związanych. 

W odpowiedzi na głosy konsumentów 1 września 2016 roku pierwszą swoją emisję zaliczył kanał telewizyjny o nazwie „Telewizja 2×2”, jego celem od samego początku była emisja serii z Japonii jak i zachodnich kreskówek. Nie cieszy się on dzisiaj jednak zbyt dużą popularnością ze względu na brak obecności u najpopularniejszych dostawców telewizji a u tych, u których jest dostępny, jest on zazwyczaj dodatkowo płatny. 

Sukcesem można jednak nazwać powstanie nowego kanału telewizyjnego Grupy Polsat nazwanego Polsat Games. Początek jego nadawania miał miejsce 15 października 2018 roku i ze względu na jego obecność w ofercie Cyfrowego Polsatu od razu przebił się on do świadomości polskich nastolatków i młodzieży. Zaraz po swoim starcie oprócz transmisji z najpopularniejszych wydarzeń e-sportowych (tj. turnieje gry „League of Legends” czy „Counter Strike: Global Offensive”) zaczął on emitować wiele nowszych (wydanych po roku 2010) serii anime, wśród których wyróżnić można pozycje takie jak: „Dragon Ball Super”, „Akademia bohaterów” czy „Assassination Classroom”. Fenomen wywołany przez ten kanał spowodowany był jego jak na polski rynek ogromną rewolucją wśród kanałów dedykowanych młodzieży. Do współpracy i tworzenia na nim programów zaprasza się osobistości, które dotychczas swoją obecnością gościły głównie na platformie internetowej YouTube czy Facebooku, czyli mediach bliższych sercu dzisiejszych nowych generacji.

Największym sukcesem w spopularyzowaniu anime wśród młodszych generacji widzów okazał się być jednak Netflix, który w roku 2020 zaczął udostępniać Polakom dostęp do coraz bardziej rozbudowanej biblioteki tego właśnie gatunku seriali. Aktualnie jest to ponad 100 serii z polskimi napisami. Jak pokazuje ankieta przeprowadzona w ostatnim czasie na Facebookowej grupie o nazwie Animawka, 52% z 543 osób, które wzięły udział w tej ankiecie i oglądają anime to osoby w wieku od 18 do 22 lat, które stanowią aktualnie jedną z większych grup docelowych Netflixa i wyraźnie można zaobserwować tu jego wpływ na wielkość tej demografii. Drugą w wielkości grupą są osoby w wieku 23-28 lat (generacja telewizji Hyper). Stanowią oni 23% całości badania.

Na przestrzeni kilkudziesięciu lat anime od czegoś obcego i pogardzanego przerodziło się w Polsce w rozrywkę, która stała się częścią codziennego życia młodzieży i młodych dorosłych.

Podsumowanie

Od jakiegoś czasu chciałem napisać artykuł w tej tematyce i akurat nadarzyła się okazja – był to temat mojej pracy zaliczeniowej na studiach. W związku z tym układ i słownictwo zawarte w tym tekście jest nieco mniej luźne niż moje standardowe artykuły. Niemniej jednak mam nadzieję, że zainteresował was ten artykuł.